Đỏ Trắng Xanh

April 23, 2009 at 10:00 pm (Movie, Politics)

Đỏ, Trắng, Xanh. Đó là ba màu tạo nên một giấc mơ chưa dứt, đã bắt đầu từ vài thế kỷ trước và không biết đến bao nhiêu thế kỷ sau mới dứt. Có lúc, nó nuôi con người trong những hy vọng rạng ngời, và cũng có lúc nó mang cho con người những cay đắng và thất bại. Đến bây giờ, nhìn về phía lịch sử, một cách ngẫu nhiên, ba màu đấy lại mang trong mình nó những hy vọng mà những người mang giấc mơ ấy gửi vào. Có một màu đỏ, không phải màu đỏ của chiến thắng, mà của một thất bại cay đắng, đau đớn hơn, lại trước một màu “Đỏ” khác. Màu xanh của những niềm hy vọng và màu trắng của ước vọng tự do. Vâng, tôi đang nói về American Dream.

Thật ra American Dream không phải là một cụm từ ghép của American và Dream. Bây giờ, nó đã trở thành một khái niệm được dùng khá nhiều trong văn chương và cuộc sống hằng ngày. American Dream chính thức xuất hiện vào năm 1931, trong một tác phẩm của James Truslow Adams gọi là The Epic of America. Ở đó tác giả đã miêu tả American Dream như là một giấc mơ về một vùng đất hứa với một cuộc sống no ấm và đầu đủ và là nơi mà con người được hưởng những thành quả xứng đáng khả năng và sức lao động của mình. Nhưng không hẳn đến năm 1931, con người mới bắt đầu mơ về American Dream, nó đã một phần nào được nói đến trong bản Tuyên Ngôn Độc Lập của nước Mỹ (“mọi người được sinh ra có quyền bình đẳng..”). Và trong khoảng thời gian của hai cuộc thế chiến, American Dream được mang theo bởi những người châu Âu di cư. Còn ngày nay, nói về American Dream, người ta lại nhắc đến dòng người châu Á nhập cư vào nước Mỹ, với một khát vọng đổi đời cháy bỏng. Nhưng, có phải thật sự vậy không ?

Nhân vật Daniel Plainview trong bộ phim đoạt giải Oscar There will be blood là một tuýp người đi tìm giấc mơ tiêu biểu. Giấc mơ ấy được thể hiên qua những tham vọng và âm mưu để leo lên nấc thang cao nhất của sự giàu có. Một điều đáng chú ý là bộ phim được lấy bối cảnh ở tiểu bang California, nơi được mệnh danh là The Gold State hay là The Dream State của nước Mỹ. Rốt cuộc Daniel Plainview cũng đã biến American Dream của mình thành hiện thực. Một cơ ngơi vững chắc, một ngôi nhà sang trọng, những người hầu… và một gia đình tan vỡ. Đó chính là một con đường thành công chung và cả một con đường bất hạnh chung của những American Dream… Bi kịch lớn nhất của một American Dream, là khi người ta quá mải mê tìm những thứ xa vời như tiền bạc, danh vọng để rồi khi nhìn lại họ lại tiếc nuối vì đã mất một thứ căn bản nhất của con người: tình cảm…

Trong The Godfather, Bố già Vito Corleone cũng ôm trong mình một American Dream điển hình. Ông từ bỏ một quê hương, một xứ sở đang chìm ngập trong bạo lực và thù hận để đến nước Mỹ với hy vọng bắt đầu một cuộc đời mới, một con người mới, thoát xa khỏi sự ganh đua phe phái đang đầy rẫy ở Ý. Có vẻ như, về đoạn kết, Bố già đã hiện thực hóa giấc mơ của mình. Ông đã có một sự nghiệp vững vàng dựa trên một thứ công lý được ngầm quy ước theo lương tâm của một ông trùm, hơn là theo pháp luật của đất nước. Nhưng, có phải American Dream của ông đã được xây dựng trên một cái nền Tự do, bình đẳng mà ông mong đất nước này sẽ mang lại cho ông ? Cái tự do mà ông đáng lẽ ra được hưởng phải được ông dùng đến cả máu của mình và gia đình để giành lại từ những người mà nhiệm vụ của họ là cung cấp cho ông cái tự do ấy. Và sự bình đẳng, ông đã phải dùng đến tiền để mua lại nó, hơn là mong chờ những người được ông đưa hối lộ tạo ra cái bình đẳng ấy cho ông. Ông đã giành lại tự do, bình đẳng để thực hiên American Dream của mình bằng sức mạnh to lớn của ông. Còn những người, mà sức mạnh của họ không thể nào so sánh được với Bố già, họ sẽ làm sao khi trót mang trong mình giấc mơ ấy ?

Theo những gì được kể lại, vào giờ chót trước khi cuốn Gatsby vĩ đại được xuất bản, F.Fitzgerald đã quyết định đổi tên tác phẩm của mình thành Under the Red, White, Blue, ngụ ý nói về American Dream dang dở của nhân vật chính. American Dream của Gatsby chỉ đơn giản là có thật nhiều tiền để có thể cưới được người con gái mình yêu. Gatsby đã hoàn thành về mặt “tiền” và tưởng chừng như đã có thể hoàn thành trọn vẹn giấc mơ của mình. Rồi, đau đớn hơn tất cả đau đớn cộng lại, những gì mà ông đã gây dựng nên, tình yêu và thậm chí cả mạng sông của ông bị chấm dứt bởi chính người con gái ấy. Phần cuối cùng, thêm một bi kịch để chấm dứt một bi kịch dài là tại đám tang của Gatsby. Tất cả những người bạn, những người mà ông ngày nào cũng mời đến nhà đã dự tiệc và thậm chí người con gái ấy, đã bỏ rơi ông trong sự cô đơn lạnh lẽo của một cơn ác mộng.

Như đã nói, Đỏ, Trắng Xanh là của chiến thắng, tự do và hy vọng. Nhưng hãy nhớ, nhiều lúc nó lại là máu, sự buồn bã (blue) và cô đơn.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: