Đỏ Trắng Xanh

April 23, 2009 at 10:00 pm (Movie, Politics)

Đỏ, Trắng, Xanh. Đó là ba màu tạo nên một giấc mơ chưa dứt, đã bắt đầu từ vài thế kỷ trước và không biết đến bao nhiêu thế kỷ sau mới dứt. Có lúc, nó nuôi con người trong những hy vọng rạng ngời, và cũng có lúc nó mang cho con người những cay đắng và thất bại. Đến bây giờ, nhìn về phía lịch sử, một cách ngẫu nhiên, ba màu đấy lại mang trong mình nó những hy vọng mà những người mang giấc mơ ấy gửi vào. Có một màu đỏ, không phải màu đỏ của chiến thắng, mà của một thất bại cay đắng, đau đớn hơn, lại trước một màu “Đỏ” khác. Màu xanh của những niềm hy vọng và màu trắng của ước vọng tự do. Vâng, tôi đang nói về American Dream.

Thật ra American Dream không phải là một cụm từ ghép của American và Dream. Bây giờ, nó đã trở thành một khái niệm được dùng khá nhiều trong văn chương và cuộc sống hằng ngày. American Dream chính thức xuất hiện vào năm 1931, trong một tác phẩm của James Truslow Adams gọi là The Epic of America. Ở đó tác giả đã miêu tả American Dream như là một giấc mơ về một vùng đất hứa với một cuộc sống no ấm và đầu đủ và là nơi mà con người được hưởng những thành quả xứng đáng khả năng và sức lao động của mình. Nhưng không hẳn đến năm 1931, con người mới bắt đầu mơ về American Dream, nó đã một phần nào được nói đến trong bản Tuyên Ngôn Độc Lập của nước Mỹ (“mọi người được sinh ra có quyền bình đẳng..”). Và trong khoảng thời gian của hai cuộc thế chiến, American Dream được mang theo bởi những người châu Âu di cư. Còn ngày nay, nói về American Dream, người ta lại nhắc đến dòng người châu Á nhập cư vào nước Mỹ, với một khát vọng đổi đời cháy bỏng. Nhưng, có phải thật sự vậy không ?

Nhân vật Daniel Plainview trong bộ phim đoạt giải Oscar There will be blood là một tuýp người đi tìm giấc mơ tiêu biểu. Giấc mơ ấy được thể hiên qua những tham vọng và âm mưu để leo lên nấc thang cao nhất của sự giàu có. Một điều đáng chú ý là bộ phim được lấy bối cảnh ở tiểu bang California, nơi được mệnh danh là The Gold State hay là The Dream State của nước Mỹ. Rốt cuộc Daniel Plainview cũng đã biến American Dream của mình thành hiện thực. Một cơ ngơi vững chắc, một ngôi nhà sang trọng, những người hầu… và một gia đình tan vỡ. Đó chính là một con đường thành công chung và cả một con đường bất hạnh chung của những American Dream… Bi kịch lớn nhất của một American Dream, là khi người ta quá mải mê tìm những thứ xa vời như tiền bạc, danh vọng để rồi khi nhìn lại họ lại tiếc nuối vì đã mất một thứ căn bản nhất của con người: tình cảm…

Trong The Godfather, Bố già Vito Corleone cũng ôm trong mình một American Dream điển hình. Ông từ bỏ một quê hương, một xứ sở đang chìm ngập trong bạo lực và thù hận để đến nước Mỹ với hy vọng bắt đầu một cuộc đời mới, một con người mới, thoát xa khỏi sự ganh đua phe phái đang đầy rẫy ở Ý. Có vẻ như, về đoạn kết, Bố già đã hiện thực hóa giấc mơ của mình. Ông đã có một sự nghiệp vững vàng dựa trên một thứ công lý được ngầm quy ước theo lương tâm của một ông trùm, hơn là theo pháp luật của đất nước. Nhưng, có phải American Dream của ông đã được xây dựng trên một cái nền Tự do, bình đẳng mà ông mong đất nước này sẽ mang lại cho ông ? Cái tự do mà ông đáng lẽ ra được hưởng phải được ông dùng đến cả máu của mình và gia đình để giành lại từ những người mà nhiệm vụ của họ là cung cấp cho ông cái tự do ấy. Và sự bình đẳng, ông đã phải dùng đến tiền để mua lại nó, hơn là mong chờ những người được ông đưa hối lộ tạo ra cái bình đẳng ấy cho ông. Ông đã giành lại tự do, bình đẳng để thực hiên American Dream của mình bằng sức mạnh to lớn của ông. Còn những người, mà sức mạnh của họ không thể nào so sánh được với Bố già, họ sẽ làm sao khi trót mang trong mình giấc mơ ấy ?

Theo những gì được kể lại, vào giờ chót trước khi cuốn Gatsby vĩ đại được xuất bản, F.Fitzgerald đã quyết định đổi tên tác phẩm của mình thành Under the Red, White, Blue, ngụ ý nói về American Dream dang dở của nhân vật chính. American Dream của Gatsby chỉ đơn giản là có thật nhiều tiền để có thể cưới được người con gái mình yêu. Gatsby đã hoàn thành về mặt “tiền” và tưởng chừng như đã có thể hoàn thành trọn vẹn giấc mơ của mình. Rồi, đau đớn hơn tất cả đau đớn cộng lại, những gì mà ông đã gây dựng nên, tình yêu và thậm chí cả mạng sông của ông bị chấm dứt bởi chính người con gái ấy. Phần cuối cùng, thêm một bi kịch để chấm dứt một bi kịch dài là tại đám tang của Gatsby. Tất cả những người bạn, những người mà ông ngày nào cũng mời đến nhà đã dự tiệc và thậm chí người con gái ấy, đã bỏ rơi ông trong sự cô đơn lạnh lẽo của một cơn ác mộng.

Như đã nói, Đỏ, Trắng Xanh là của chiến thắng, tự do và hy vọng. Nhưng hãy nhớ, nhiều lúc nó lại là máu, sự buồn bã (blue) và cô đơn.

Advertisements

Permalink Leave a Comment

A Clockwork Orange: điên và tỉnh

April 23, 2009 at 10:00 pm (Movie, Politics)

Cho dù cũng đã chuẩn bị sẵn tư tưởng rằng bộ phim mình chuẩn bị xem sẽ rất là kỳ quặc và điên loạn, tôi vẫn cảm thấy choáng váng với mức độ điên cuồng (tờ Time dùng Degrees of Madness) mà đạo diễn Kubrik đã cố ý sắp đặt trong Clockwork Orange. Nhưng đôi khi những sự điên cuồng nói lên những điều rất tỉnh.

Stanley Kubrik là một người đặc biệt ở Hollywood. Đặc biệt không chỉ ở tài làm phim siêu việt của mình, mà còn ở chất quái trong những bộ phim của ông. Trong Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb (1964), ông là người đầu tiên đem đề tài chiến tranh hạt nhân, vốn khá nhạy cảm, vào một bộ phim, hơn nữa lại là một bộ phim hài. Phong cách làm phim của Kubrik cũng rất ấn tượng, có những cảnh mà nhìn vào, ai cũng biết đó là của Kubrik. Đặc biệt nhất là cách quay bằng cách dùng ống kính mắt cá theo góc nhìn của nhân vật. Ở đây, những người đối diện với nhân vật chính trở nên méo mó và dị hợm, và diễn tả đúng tâm trạng khiếp sợ của nhân vật lúc đó. Kubrick đã dùng phương pháp này khi một phụ nữ khiếp sợ khi bị Alex tấn công và một lần nữa khi chính Alex bị viên cảnh sát nhục mạ.

Nhân vật chính Alex cũng là một kẻ điên cuồng và bệnh hoạn. Alex, chỉ khoảng 17-18 tuổi, là kẻ cầm đầu một băng nhóm tội phạm thiếu niên. Hắn là một kẻ khát khao bạo lực (ultra-violence) và tình dục. Bộ phim cũng có một cái khởi đầu mang cho người xem một cảm giác kỳ lạ. Đạo diễn quay sát khuôn mặt của Alex rồi từ từ lui ra để lộ ra một khung cảnh hắn đang ngồi cùng 3 tên đồng bọn, trong lúc đó giọng nói ồ ồ chầm chậm của Alex cất lên: “There was me, that is Alex, and my three droogs, that is Pete, Georgie, and Dim, and we sat in the Korova Milkbar trying to make up our rassoodocks what to do with the evening.” Đó là một quán sữa, với những bức tượng đàn bà khỏa thân và những con người ăn mặc quái dị. Cuốn phim diễn ra theo một trình tự chậm chạp. Phầm mở đầu tác giả dùng để kể về tội ác của Alex. Đây là phần nặng nhất và gây sốc cho người xem nhiều nhất. Thật tình, chẳng ai có thể không buồn nôn khi chứng kiến Alex đánh đập không thương tiếc một ông già ăn xin, hoặc khi Alex tấn công một cô gái. Đến khi Alex về lại gia đình mình, người xem lại biết thêm một sở thích đặc biệt khác của hắn: nhạc giao hưởng của Beethoven. Hắn hâm mộ Ludwig Van và bản giao hưởng số 9. Một tên côn đồ hạng bét yêu thích nhạc cô điển, đó đã là một sự đối lập đến điên cuồng.

Âm nhạc trong bộ phim cũng là một sự kỳ quặc đến lập dị của tác giả. Kubrik đã sử dụng bản giao hưởng số 9 của Beethoven để làm nên cho những cảnh quay của mình. Nhưng sự kỳ quặc ấy đặt trong một bộ phim kỳ quặc lại gây ra một hiệu quả kỳ lạ nơi người xem. Những cảnh quay tội ác khiếp đảm của Alex và đồng bọn lại được diễn trên nền bản giao hưởng có thể nói là hay nhất một thời đại (một chương trong đó được dùng làm thánh ca của châu Âu). Cảnh băng nhóm của Alex đánh nhau với một băng nhóm khác, dưới sự hỗ trợ của nhạc cổ điển và diễn xuất của diễn viên trở nên không khác gì một vở kịch. Tất cả bọn họ không phải đang đánh nhau, mà như đanh múa vậy, và tính bạo lực đã được giảm đi một cách triệt để. Đây là ngón nghề độc của Kubrik, khi ông đã khéo léo lồng những bản nhạc giao hưởng vào những bộ phim của mình, trước Clockwork Orange là 2001: A Space Odysse với bản The Blue Danuble.

Nếu nói về mặt doanh thu, Clockwork Orange là một thất bại thảm hại của Stanley Kubrik, khi mà nói theo ông bộ phim chỉ thu được “a few hundreds dollar.” Bộ phim cũng gây ra những tranh cãi liên miên về sex, violence của nó. Thậm chí, Stanley Kubrik còn thu lại bộ phim tại Anh vì sức ép quá lớn của dư luận, và chỉ được phát hành lại tại đây sau khi ông đã chết. Nhưng bộ phim luôn nằm trong top 100 của Viện hàn lâm điện ảnh Mỹ (American Film Institute) và với những điều rất “tỉnh” mà nó nói ra, nó cũng xứng đáng luôn với cái danh kiệt tác của mình. Điên loạn là vậy nhưng nội dung của bộ phim đọng lại những điều rất sâu sắc, rất đáng để suy ngẫm. Đó là vấn đề về sự tự do của con người, đối diện với nó là vai trò của chính quyền. Trong tiêu đề của bộ phim, clockwork là cái máy, orange chính là từ orangutan trong tiếng Malaysia có nghĩa là con vượn (man of jungle). Và chính phủ trong Clockwork Orange, đã cố gắng biến anh thành một cái máy, một con người được lập trình. Sau khi đã gây ra nhiều tội ác, Alex phải vào tù và được tham gia vào một dự án đáng sợ của chính phủ. Anh được tiêm thuốc gây ra sự sợ hãi và phải xem đi xem lại những bộ phim bạo lực, hãm hiếp. Dần dà, anh trở nên buồn nôn trước những hành động bạo lực và sex. Anh là một kẻ vô hại và là một con thỏ sau khi ra khỏi tù. Những kẻ mà trước đây Alex đã tấn công, quay lại trả thù một Alex không có sức kháng cự. Chính phủ liệu đã đúng khi mà biến một người thành một con thỏ rồi trả về một xã hội đầy rẫy những con sói ? Alex thực sự khiếp đảm trước bạo lực và sex nhưng điều đó không có nghĩa rằng anh đã là một con người lương thiện. Những suy nghĩ của anh vẫn như cũ, chỉ có một điều duy nhất khác là anh không có khả năng gây ra những điều đó. Như vậy, cái tham vọng biến một con người xấu thành người tốt của chính phủ đã thất bại. Vai trò của nhà tù cũng là một câu hỏi, khi mà việc họ cải tạo một người xấu thành người tốt là bất khả thi còn phương pháp biến người xấu thành người tốt của chính phủ lại là một tội ác. Nói như Stanley Kubrik, ông đã tạo ra “con quỷ” Alex làm đủ mọi chuyện xấu xa trên thế gian chỉ để nói lên rằng hành động can thiệp của chính phủ vào lương tri của con người đã biến họ thành một con quỷ vương. Nếu thành công với Alex, có lẽ chính phủ sẽ lập trình nên những con người khác, sẽ bắt tất cả mọi người phải run sợ, buồn nôn trước những cái xấu hơn là giáo dục mọi người rằng đó là những điều xấu. Rõ ràng, con người có quyền để lựa chọn, lựa chọn cách nào để làm người tốt, lựa chọn cái nào là cái tốt và thậm chí lựa chọn một chính phủ tốt.

Bộ phim kết thúc với vẻ mặt tười cười của Alex khi bắt tay với người đứng đầu chính phủ. Đó là một nụ cười lương thiện, khác hẳn với nụ cười ma quái của anh ở lúc đầu phim. Chẳng ai trả lời được, sau lần này, chính phủ có tẩy não mọi người để ai cũng có thể cười như Alex không. Nhưng nếu có, cũng chẳng có gì lạ, cũng đã có những chính phủ tẩy não tất cả để mọi người đều cười rồi…

Permalink Leave a Comment

Are u really fine without her ?

April 23, 2009 at 9:43 pm (Movie)

Chia tay một người đâu chỉ đơn giản là “một lời cho xong.” Ký ức là kẻ thù vĩ đại của những cuộc tình dang dở. Không chỉ khiến con người mộng du giữa cuộc đời thực, bâng khuâng giữa việc tách tâm hồn cho quá khứ và cho hiện tại, ký ức còn làm những đôi tình nhân nghẹt thở bởi quá khứ lộng lẫy của nó. Có người chọn việc giữ chúng lại cho kỷ niệm, người khác chọn cách tẩy sạch nó đi như con người ta cố gắng nhổ một bãi cỏ đầy màu sắc. Nhưng…

Đề tài “mất trí nhớ” được các đạo diễn đặc biệt thích khi làm một bộ phim. Từ những bộ phim dài tập của đất nước sâm củ đến các bộ phim “nhà nước”, đâu đó cái chủ đề đại loại như nàng mất trí nhớ ngô ngô nghê nghê còn chàng trai thì cũng nghê nghê ngô ngô làm đủ trò để nàng hồi phục. Nhưng Hollywood thì khai thác triệt để thể loại này điển hình như là 50 first dates, hay trước đó là Paycheck và The Butterfly Effect, chỉ đến khi Eternal Sunshine of the Spotless Mind ra đời thì đề tài mất trí nhớ/hồi phục trí nhớ này mới để lại ấn tượng sâu sắc trong người xem và giới chuyên môn. Bằng chứng là Eternal Sunshine of the Spotless Mind đã giành được giải Oscar cho kịch bản xuất sắc và rất nhiều những giải thưởng lớn nhỏ khác. Tuy nhiên, bộ phim này cũng được “vinh dự” nằm trong danh sách những bộ phim buồn ngủ nhất thế kỷ 20 của khán giả qua mạng. Bạn tôi nói phim này “confusing”. Làm một bộ phim về một một tình yêu confusing thì confusing một tí lại hoá hay !

Cái khác biệt của Eternal Sunshine of the Spotless Mind với những bộ phim mất trí nhớ khác đó là nhân vật chính lại đấu tranh để khỏi bị…mất trí nhớ. Để xóa mất hẳn hình ảnh người yêu trong tâm trí, Joel đã đi tẩy toàn bộ trí nhớ của mình. Và chuyện xảy ra từ đây, để rồi mọi thứ rượt đuổi nhâu trên một hành trình ký ức. Khi ký ức hiện về, Joel mới kịp nhận ra chúng quá đẹp và huyền diệu. Mọi thứ đã diễn ra theo một quy luật muôn năm của cuộc đời. Người ta đấu tranh để có được một thứ, đấu tranh để vứt nó đi rồi lại khổ sở lấy lại nó cho bằng được.

Đoạn confusing nhất của phim là trò cút bắt giữa Joel và cô bạn gái Clementine với những người được họ trả tiền để làm công việc chia loan rẽ thúy. Có vẻ như biệt tài của các nhà làm phim Hollywood là tạo ra một mớ bùng xung thật lớn rồi dần dần tháo từng nút thắt cho khán giả. Phần đầu của bộ phim là đoạn gặp gỡ giữa Joel và Clementine rồi yêu nhau. Còn toàn bộ câu chuyện của họ được hé mở qua trí nhớ đang bị xoá của Joel. Một điều thành công mà đạo diễn đã đạt được là khiến những người theo dõi phim cũng hụt hẫng giùm cho Joel. Những cảnh quay đẹp vượt xa khỏi thực tại của những cái đầu Hollywood cuốn người xem theo câu chuyện của Joel và Clementine. Phụt, Clementine bị xoá khỏi vòng tay của Joel. Hãy nhớ lại bạn cảm thấy thế nào khi bị cúp điện khi đang xem phần gay cấn nhất của một trận bóng đá bạn sẽ hiểu cảm giác của người xem lúc này !


Eternal Sunshine of the Spotless Mind còn làm người xem choáng ngợp trước những scene đẹp thơ mộng, ra ngoài không gian và những tiêu chuẩn ước lệ của sự lãng mạn. Cảnh Joel và Clementine ngồi giữa một khu rừng lá rụng gợi nên một vẻ đẹp nhẹ nhàng và thơ mộng của mùa thu nước Mỹ, đó là một vẻ đẹp ước định và cổ điển. Trong khi đó, hình ảnh Joel và Clementine thức dậy giữa một không gian tuyết trắng lại là một sự sáng tạo của những nhà làm phim. Chiếc giường, trời tuyết bao là và trắng muốt đã tạo ra ấn tượng đặc biệt nơi người xem và cũng đã được các khán giả bình chọn là một trong những thước phim đẹp nhất trong những bộ phim drama đương đại. Ngoài ra, có thể kể đến hình ảnh Joel và Clementine nằm bên nhau trên nền băng ngửa mặt lên trời và nói những lời yêu có cánh, hay hình ảnh mưa rơi ngay trong ngôi nhà của Joel và mang họ về lại tuổi thơ, tất cả đã tạo nên những ấn tượng rất riêng từ phía người xem dành cho Eternal Sunshine of the Spotless Mind.

Nhưng những gì để lại ấn tượng sâu sắc nhất trong tôi là đoạn nói chuyện của Joel và Clementine ở gần đoạn cuối của phim:
Joel: We gonna be gone soon.
Clem: What we do ?
Joel: Enjoy.

Ai mà chẳng gonna be gone. Vậy thì enjoy đi !

Permalink Leave a Comment

Những chiếc mặt nạ

April 23, 2009 at 9:34 pm (Movie)

Một lần, trên truyền hình có chiếu một bộ phim Trung Quốc, “Vua mặt nạ”. Bộ phim có lẽ không gây được sự chú ý lắm nhưng những triết lý bộ phim đó mang đến, tới bây giờ, tôi mới có thể hiểu hết.

Câu chuyện về một người nổi tiếng làm mặt nạ. Ông có thể dễ dàng thay đổi mặt na của mình đến mức không còn ai biết đến bộ mặt thật của ông. Mỗi lần xuất hiện là một chiếc mặt nạ và ông cũng tự tao cho mình thật nhiều mặt nạ để có thể không mang cùng một chiếc mặt nạ hai lần trong đời. Và đương nhiên ông đã trở thành huyền thoại, trên một con đường mà chỉ mình ông bước đi. Nhưng bi kịch xảy đến ngay khi ông không còn có thể mang một chiếc nào nữa. Không một ai biết được bộ mặt cũng như danh tính thật của ông để có thể lưu giữ tên ông trong sử sách. Ước nguyện cuối cùng của người đã khuất cũng không muốn lật chiếc mặt nạ của mình. Vậy là người ta đã dùng chiếc mặt nạ cuối cùng của ông, để thay thế cho một cuộc đời vĩ đại.

Chiếc mặt nạ thứ hai mà tôi đã biết đó là chiếc mặt nạ vì chính nghĩa của Zorro. Một cuộc đời hai mặt lạ thường của một con người phi thường. Giữa đời thường, anh là một chàng quý tộc, và khi là Zorro, anh phải chiến đấu với những người quý tộc khác. Cho đến bây giờ, đã ai có thể trả lời cái nào mới thật sự là anh. Một bộ mặt thật nhưng phải sống giả dối hay là một chiếc mặt nạ nhưng được sống thật với con người thật của mình ? Thôi thì cứ cho anh đã diễn quá đạt và nghĩ tới Zorro, người ta lại nghĩ đến một con người chứ không phải một chiếc mặt nạ.

Khác với Zorro, V. là một con người đặc biệt. Người ta không bao giờ được biết bộ mặt thật ấy dưới lớp mặt nạ của V. Khuôn mặt ấy đã bị thiêu trong một biến cố khủng khiếp, một biến cố sẽ tạo ra con người của V. sau này. Với chiếc mặt nạ ấy, chẳng bao giờ V có thể khóc (chiếc mặt nạ ấy luôn luôn cười), hay biểu lộ những cảm xúc của một con người. Nhưng V. được sống như là con người của anh. V. đã hy sinh như một kẻ tử vì đạo, hy sinh cho lý tưởng cao đẹp của mình. Người đời luôn luôn nhớ đến anh và chẳng buồn thắc mắc anh là ai bởi vì người ta đã quá quen với cái chiếc mặt nạ ấy của V. rồi. Kết thúc phim là một hình ảnh đầy cảm động, vẫn chiếc mặt nạ ấy, nhưng là một chiếc mặt nạ đã nhắm mắt…

Giữa cuộc đời, đôi khi chúng ta cần cho mình một chiếc mặt nạ. Bạn sẽ chọn chiếc mặt nạ nào ?

Permalink Leave a Comment

The Godfather

April 23, 2009 at 9:32 pm (Movie)

Mỗi đứa trẻ đều có riêng cho mình một người anh hùng. Có người lúc nhỏ thì thích Superman, Batman… Và những hình ảnh ấy chỉ dành cho một thế giới tuổi thơ đầy ảo mộng, để rồi bộ não con người, vốn càng lúc càng thực dụng sẽ gạt đi những hình ảnh phi thực tế ấy ra khỏi ký ức. Lúc nhỏ, tôi yêu Bố già Vito Corleone, bây giờ vẫn thế và đến sau này cũng vậy, sẽ luôn có một phần ký ức trong tôi thuộc về Bố già. Phải chăng, Bố già đã lách ra khỏi cái quy luật trên như những lần ông đã thoát khỏi cái lưới của luật pháp ? Không hẳn, có lẽ Bố già là một sự pha trộn giữa những quyền năng siêu phàm – mà những đứa trẻ rất thích – và trí tuệ, sâu sắc – sau này tôi mới nghiệm ra được điều này – duy nhất mà con người đã tạo ra !

Tôi biết The Godfather khá sớm, qua một bộ phim ba tôi thuê từ hàng đĩa. Ban đầu, tình tiết phim khá chậm, tôi không thấy thích thú lắm. Nhưng càng về sau, tôi càng tò mò về cái ông mập mập, điềm đạm mà Marlon Brando thủ vai. Mượn được một cuốn The Godfather, tôi đọc ngấu nghiến. Càng đọc, những quyền năng của Bố già càng chinh phục tôi. Đó không phải khả năng một đánh mười mấy, càng không phải khả năng bắn súng hai tay như một hay những pha bay như chim… Làm sao một đứa trẻ mồ côi cha mẹ lại có thể một mình băng Đại Tây Dương đến với nơi thiên đường, Hoa Kỳ ? Rồi đứa trẻ ấy, không bị cái xã hội tàn độc ấy giẫm chết như người ta vẫn thường giậm chân một cách vô thức lên những chú kiến, và tưf từ vươn lên đỉnh cao của quyền lực, cho dù đó là cái quyền lực thiết lập trên một xã hội ngầm… Tôi yêu cái cách Bố già lạnh lùng đến vô tình đạp hết những rào cản trước mặt để vươn lên. Và đó còn là một tình yêu ngây thơ của một đứa trẻ, yêu Bố già vì Bố già là mạnh nhất, là số một.

Nhưng xuyên suốt cái tác phẩm mà nhiều người cho rằng đầy rẫy bạo lực, vẽ đường cho những tên máu me làm trùm, ấy là một bộ mặt thật, thật đến kinh tởm của một nơi được nhiều người lầm tưởng gọi là “thiên đường”, Hoa Kỳ.Tiền bạc, sức mạnh và quyền uy là công lý. Và những người, nhiều tiền nhất, mạnh nhất, quyền lực nhất tạo ra cái công lý ấy. Bố già đã từ một người luôn sống nhờ vào cái công lý được phát như ban ơn của những kẻ mạnh hơn trở thành người mạnh nhất và toả cái bóng quyền lực xuống những người yếu hơn. Liệu một sự phân định quá rạch ròi cái thế giới mà Bố già đã sống là “đen” hay “trắng” có bao giờ chính xác không ? Bố già, đại diện của thế giới ngầm và xã hội đen với viên cảnh sát ăn bẩn, đi làm tay sai cho một tên buôn lậu thuốc phiện khét tiếng, đại diện cho cái xã hội “hợp pháp”; ai là “đen”, ai là “trắng” ? Một sự tương phản, và viên đạn từ Michael Corleone, ông trùm tương lai vào giữa trán viên cảnh sát thối tha như một lời tuyên ngôn của cái “chân lý thuộc về kẻ mạnh” trong một xã hội mà sự mục rữa đã lan đến từng thành phần “đạo đức” nhất của xã hội.

Trong The Godfather, có danh từ, nhưng ý nghĩa của nó lại là một tính từ thể hiện đúng đắn nhất con người của Bố già: “người Sicily”. Có một lần Bố già muốn người cố vấn của mình đưa ra nhận xét về một người. Anh ta chỉ nói: “Hắn là một tên Sicily”. Và như vậy là đủ để Bố già hiểu con người này như thế nào. Sicily chỉ là một hòn đảo trên biển Địa Trung Hải, nhưng những yếu tố về địa lý và văn hoá đã biến vùng đất này thành một vùng đất đặc biệt và tạo ra những tính cách đặc biệt cho những người Sicily. Sự khô cằn đến chết chóc mang đến cho những người “có thể sống” tính cách cứng rắn và khát vọng lớn lao. Sự nghi kỵ và ngờ vực và những cuộc tàn sát không thương tiếc đã tôi luyện nên sự lạnh lùng và xảo diệu. Chính những tính cách trên đã tạo ra “thương hiệu” của những người Sicily. Và có lẽ vậy, những ông trùm khét tiếng của đất nước hình chiếc ủng đều xuất thân từ Sicily…

Bố già qua đời. Michael, con trai út của ông lại tiếp tục những gì ông chưa làm được. Trong phần 3 của serie The Godfather, Michael đã có tất cả, làm được những điều mà Bố già chưa làm được. Và rồi phải đón một kết cục bi thảm nhất cho mình cùng một ước mơ chưa bao giờ trọn vẹn, chưa và sẽ không thể nào mua được bằng tiền: được sống lương thiện, được pháp luật công nhận. Đó cũng là ước mơ lớn nhất trong đời của Bố già. Tưởng như có tất cả nhưng chưa bao giờ cảm thấy có tất cả. Hay đó là bi kịch của bản ngã ?

Permalink Leave a Comment